مدیریت بیکار

تاریخچه

در پی آتش سوزی های گسترده ای که در سال 1970 میلادی در ایالت کالیفرنیای آمریکا بوقوع پیوست و منجر به خسارات مالی گسترده شده و مهار آن حدود 13 روز بطول انجامید ، کمیته ای با هدف تهیه یک سامانه عملیاتی یکسان برای آتش نشانی ها جهت مقابله با حوادث غیر مترقبه بزرگ و همچنین عملیات روزمره آنان تشکیل گردید . نام این سامانه FIRESCOPE بود.

با تکامل تدریجی ، این سیستم
ICS (Incident Command System) یا همان سیستم فرماندهی حادثه نام گرفت .

در سال 1987 انجمن بیمارستانهای کالیفرنیا کار بر روی تطابق ICS برای پاسخ فوری به حوادث را آغاز کرد و آنرا تحت عنوان 
" راهکارهای آمادگی بیمارستانها در برابر زلزله " 
Earthquake Preparedness Guidelines for Hospitals

چاپ کرد. این راهکارها بعدها بعنوان هسته اولیه مورد استفاده قرار گرفت تا آنکه در 1991 سرویس اورژانس پیش بیمارستانی اورنج کانتی آنرا گسترش داد و با نام Hospital Emergency Incident Command System(HEICS) ارائه نمود . در سال 1992 ویرایش دوم ، در سال 1996 ویرایش سوم و در سال 2006 آخرین نسخه آن با نام Hospital Incident Command System ( HICS) ارائه شد.

تعاریف

معمولا برای درک بهتر مفاهیم مربوط به حوادث و بحران ها از تعریف ها استفاده می شود. ولی اصولا هر مرکز یا منطقه ای ممکنست تعریف مربوط به خود را از هر پدیده داشته باشد ، که منجر به ایجاد تعاریف متعدد از هر واژه شده است.

در این کتاب ما سعی می کنیم تا تعاریف یکدست شده و قابل قبول سازمان های مختلف بویژه سازمان بهداشت جهانی را بازگو کنیم.

بحران

حادثه ای که بطور طبيعي و يا بوسیله بشر بطور ناگهانی و يا بصورت فزاینده به وجود آید و سختی و مشقتي را به جامعه انسانی تحمیل نماید و جهت برطرف کردن آن نیاز به اقدامات اساسی و فوق العاده باشد بحران گویند. بحران به هرگونه حادثه‌اي اطلاق مي‌شود كه به جان يا مال انسان آسيب برساند و نياز به اقدام فوري و فوق‌العاده داشته باشد.

Disaster

وضعیت حاصل از یک پدیده محیطی یا انسان ساخت را گویند که سبب ایجاد استرس ، آسیب افراد ، تخریب فیزیکی و مشکلات وسیع اقتصادی می شود

Hazard

هر چیزی است که سبب ایجاد خطر می شود و ممکنست طبیعی یا ساخته دست انسان یا نرکیبی از این دو باشد و نیز قادر به ایجاد عوارض جانبی بر سلامت ، فعالیت یا محیط انسان می باشد. تمامی انواع Disaster در اثر یک Hazard خاص یا ترکیبی از آنها هستند.

Risk

ریسک به احتمال بالقوه یا بالفعل اتفاق افتادن موضوعی منفی گفته می شود. ریسک فقط در مورد یک نوع Hazard بکار میرود. خطر ایجاد یک حادثه به طور وسیعی به میزان آمادگی برای تطابق با یک حادثه و یا حذف آن بستگی دارد.

Prevention

مجموعه اعمال و اقداماتی که انجام می شوند تا پدیده های طبیعی یا ساخته دست بشر سبب ایجاد یا احتمال ایجاد Hazard

شناخته شده یا نا شناخته نشوند را Preventionگویند . این کار در مورد اکثر پدیده های طبیعی غیر ممکن است .

Event

حادثه ای است که قادر به ایجاد تاثیر منفی بر زندگی انسان یا محیط زندگی انسان باشد .

Mitigation

کاهش یا تخفیف شدت عمل یک حادثه را گویند و در کل به اعمالی گفته می شود که سبب کاهش آسیب فوری ناشی از حوادث می شود .

Preparedness

مجموع اقدامات و قوانینی که قبل از حادثه توسط انسان ها وضع می شود تا سبب کاهش آسیب هایی شود که احتمال وقوع آنها در اثر حادثه وجود دارد .

Preparedness شامل سیستم های هشدار دهنده ، تخلیه ، جابجایی ، ذخیره غذا و آب و لوازم پزشکی ، پناهگاه های موقت ، تمرین های ویژه و سایر اقدام های مشابه می باشد.

Damage

نتیجه منفی یک حادثه بر جامعه یا محیط است . بعبارت دیگر Damage آسیب یا ضرری است که ارزش یا سودمندی یک شیئ یا سلامتی یا عملکرد نرمال انسان را کاهش دهد .

Vulnerability

تعاریف متفاوتی دارد . به " میزان قابلیت از دست دادن" یا " آسیب پذیری جامعه یا محیط نسبت به نوعی از حادثه" گفته می شود . میزان آن بستگی به Resilience جامعه نسبت به حادثه دارد .

Resilience

مقاومت یک محیط یا جامعه در مقابل یک حادثه است که به میزان انعطاف پذیری و تطابق با حادثه بستگی دارد و دارای دو جزء است : جزء وابسته به طبیعت و جزء وابسته به انسان

تریاژ Triage

تریاژ کلمه ای با ریشه لاتین به معنی به دسته بندی کردن است . به اقداماتی گفته می شود که در شرایط عادی برای تشخیص افراد دارای بیشترین آسیب های تهدید کننده حیات و در حوادث غیر مترقبه برای نجات جان بیشترین تعداد مصدومین که در ضمن بیشترین شانس زنده ماندن را دارند .

رفع آلودگی Decontamination

رفع الودگی شامل اعمالی مثل جدا کردن ، پاک کردن و بی اثر کردن مواد خطرناک تجمع یافته بر روی بیماران ، پرسنل و وسایل است . موارد کاربرد آن شامل ایجاد محدودیت در جذب و آسیب بافتی ، جلوگیری از مسمومیت سیستمیک ، محدود کردن آلودگی به منطقه خاص و جلوگیری از انتقال آلودگی به پرسنل اورژانس پیش بیمارستانی و بیمارستانی می باشد.

حوادث و وقایع محتمل الوقوع

حوادثی که مراکز درمانی را تهدید می کنند می توان به چند دسته بشرح ذیل تقسیم بندی نمود :

Ø حوادث داخلی یا Internal Disaster مانند : آتش سوزی ، انفجار ، پخش و انتشار مواد خطرناک

Ø حوادث خارجی کوچک یا Minor External Disaster : وقایعی است که تعداد کمی قربانی به جای می گذارد .

Ø حوادث خارجی بزرگ یا Major External Disaster : وقایعی است که تعداد زیادی قربانی به جای می گذارد