نام نويسنده : پريسا شجاعـــي
دانشجوی کارشناسی ارشد مديريت خدمات بهداشتی و درمانی
مقدمه :
معمولاً چنين به نظر مي آيد كه طراحي بيمارستان عاري از هر گونه خلاقيت بوده و بيشترين كمبودها در زمان نظم بخشيدن به پلان ساختمان بروز مي نمايد . پيشرفت هاي سريع علم پزشكي و رشد روزافزون تكنولوژي در تمامي ابعاد زندگي انسان تاثير نموده و تقريباً طرح ساختمان هاي بيمارستاني را با اشكال مواجه كرده است . چرا كه رفع نيازهاي خدمات پزشكي امروز براي فردا نامناسب و ناكافي خواهد بود. طراحي بيمارستان ) مانند ساير ساختمان ها ( با توجه به اوضاع اقليمي و نيازهاي بهداشتي و درماني هر منطقه از كشور متفاوت است و اكثر كشورها با توجه به شرايط اقليمي ، فرهنگي ، اجتماعي ، مواد ساختماني ، بهداشت و مسائل تامين اجتماعي خويش ،استانداردهاي حداقلي را در ساخت بيمارستان هاي خود تعيين و رعايت مي كنند .
قائدتاً بايد بتوان براي كمك به طراح ، مجموعه اي از آمارها و يك سري فرمول جهت تبديل برنامه به نقشه تهيه نمود . امروزه اين عمل تا حدودي درفرهنگ طراحي بيمارستان انجام مي پذيرد ولي از نظر علمي اين روند بايد در تداوم بيان فرضيه باشد . در جهت نيل به اين هدف نقطه نظرهاي خاصي ابراز شده اند .
اول اين كه طرح بيمارستان بايد از كارايي عملي برخوردار باشد و دوم درك كامل از عملكرد ، به تحقق چنين طرح قابل استفاده اي كمك مي نمايد و سوم اين كه شناخت و فهم فرم معماري نيز در طرح بيمارستان الزامي است .
در دوره قبل از انقلاب اسلامي ( تا سال 1354 هجري شمسي) اكثر بيمارستان ها بر اساس طرح بيمارستان هاي كشورهاي ديگر و شركت هاي مشاور ، مهندسي و طراحي مي شدند و بعد از اخذ موافقت نامه ي وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشكي ، در استان ها اجرا مي شدند .
عمده ترين شركت كه در دوره قبل از انقلاب شروع به طراحي بيمارستان كرده بود، شركت MPA بود.اين شركت در اواخر سال 55 و اوايل 56 چند بيمارستان طراحي كرد . كم كم كارشناسان متوجه شدند كه نقشه و طرح اين بيمارستان ها اين قابليت را دارند كه به يك الگوي بومي تبديل شوند . همچنين شرايط اجتماعي و سياسي يك جامعه هم روي آرايش بيمارستان اثر مي گذارد.
از بعد از سال 1355 اين كارشناسان طرح هاي موجودشان را به طرح هاي ضريبي تبديل نمودند و كم كم بيمارستا ن هاي تيپ شكل گرفتند كه ضريبي از 32 بودند و در سال 1358 اولين پايه هاي بخش تحقيق و بررسي و برنامه ريزي بناهاي درماني توسط شركت خانه سازي ايران بنيان گذاري گرديد .