شنايي با تاريخچه مختصر حرفه پرستاري :
پرستاري در صدر اسلام :
در صدر اسلام باتوجه به تعداد زياد جنگي كه واقع گرديد كار پرستاري و مداواي مسدومين اهميت خاصي دارد . مسجدالنبي كه يكي از پايگاه هاي اجتماعي است و در هر گوشه آن يكي از امور اجتماعي انجام مي شود . در يك جگوشه آن چادر زده شد و به مداوا و بستري كردن بيماران و مجروحين اختصاص يافت . علاوه بر آن تاريخ به حضور زنان در جبهه ها به عنوان پرستار نيز اشاره مي نمايد . از جمله پرستاري حضرت فاطمه (ع) در طي جنگ ها به همراه ساير بانوان ، پرستاري حضرت زينب (س) ، نسيبه ام عماره ، [رفيده با بر پا داشتن خيمه اي در مسجد النبي جهت پرستاري ، اولين بيمارستان اسلامي] ، ام عطيه و . . . .
پرستاري علمي در ايران :
پرستاري در ايران همانند ساير كشور هاي جهان حرفه اي نو بشمار مي رود . گرچه بنا به گواهي تاريخ پرستاري ار خيمه ها و بيماران از زمانهاي گذشته در ميان ايرانيان باستان معمول بوده است . تا قبل از سال 1294 در ايران مدرسه پرستاري و حرفه پرستاريبه شكل رسمي وجود نداشته است وي از اين زمان به بعد بنا به مقتضيات و شرايط زماني از طرف دولت آموزشگاه هايي براي تعليم و تربيت پرستاران تحصيل كرده تاسيس شده و شغل پرستاري جاي خود را در ميان ديگز مشاغل باز نمود و جامعه روز به روز به اهميت و ارزش پرستاري بيشتر پي برد . در سال 1337 ه.ش اساسنامه آموزشگاه هاي پرستاري تصويبي و آموزشگاه هاي ملزم به تطبيق خود با مفاد اين اساس نامه شدند . بعضي از صاحبنظران شروع آموزش پرستاري به شكل امروزي را از زمان آمدن ميسيو نرهاي مرهبي به ايران (1881 م) بيان نموده اند . ميسيونرها كه به هدف تبليغ مسيحيت به ايران آمده بودند . در مورد تاسيس مدارس پرستاري با ايرانيان به توافق رسيده و آموزش پرستاري علمي را آغاز كردند . اولين مدرسه پرستاري در ايران در اروميه تاسيس شد كه سه داوطلب داشت . [1294 ه.ش -1915 م ]
پرستاري نقش مهمي در تغيير نظام مراقبت هاي بهداشتي و سياست گذاري ، برنامه ريزي و اجراي خدمات بهداشتي دارند . زماني پرستاري به عنوان دستيار پزشك مطرح بود . اما اكنون او عضوي از تيم بهداشتي – درماني است كه اطلاعات باليني و آموزشي را بين دانشگاه و موسسات بهداشتي ردوبدل مي كند . تعدا پرستارني كه داراي فعليت مستقل در زمينه هاي مثل مشاوره ، تونابخشي ، لمس درماني ، مراقبت هاي اوليه هستند ، در حال افزايش است . پرستاري همچنين در صف مقدم مراقبت هاي بهداشتي قرار دارد و پرستاران بزرگترين گروه مراقبه هاي بهداشتي را تشكيل مي دهند .
اهداف حرفه پرستاري :
1. پيش برد بهبودي
2. پيشگيري از بيماري ها
3. حفظ سلامتي
4. تسهيل در تطابق
تعاريف پرستاري :
لغت پرستاري از كلمه لاتين NUTRIX به معني تغذيه دادن گرفته شده است .
پرستاري هنر علمي است ككه مشتمل در فعاليت ها ، مفاهيم و مهات هاي مرتبط با علوم پايه اجتماعي ، علوم فيزيكي ، اخلاقي ، موضوعات معاصر و ساير زمينه ها مي باشد
پرستاري حرفه منحصر به فردي است ، زيرا پاسخ افراد و خانواده ها به ارتقاء سلامت ، حفظ سلامت و مشكلات بهداشتي را مشخص مي كند .
آشنايي با وظايف پرستاري
پرستاري بعنوان يك حرفه پويا و همگام با رشد و فن آوري در حال تغيير بوده و نقش پرستار نيز با توجه به نياز جامعه تغيير مي نمايد . هر چند تغييرات در پرستاري نقش پرستاران را جهت تاييد بيشتر در ارتقاء سلامتي و پيشگيري از بيماري و توجه به مددجو بصورت يك كل توسعه داده است . امروزه پرستاري نقش هاي مراقبت ، تصميم گيرنده بالني و اخلاقي حامي و وكيل مدافع مددجو ، مدير امور ، توانبخشي ، تسكين دهنده ، رابط و معلم انجام وظيفه مي كند .
نقش ها و وظايف بيان شده توسط پرستاران در اكثر محيط ها ي كاري (مركز بهداشت جامعه ، بيمارستان ها ، درمانگاه هاي بهعداشتي ، كلنيك ها مدارس ، مراكز خصوصي ، محيط هاي بهداشت حرفه اي ، سازمان مراقبت در منزل و ساير محيط ها به كار مي روند.
نقش شغلي : مربوط به موقعيت هاي مسيرهاي شغلي خاصي هستند . به علت افزايش فرصت هاي اموزشي براي پرستاران ، رشد پرستاري به عنوان يك حرفه و افزايش توجه به غني سازي شغل ، حرفه پرستاري نقش هاي وسيع و انواع فرصت هاي شغلي مختلف ( ازجمله : مربي پرستاري ، مديران پرستاري ، پرستار پژوهشگر و پرستار بهبود كيفيت ) را ارائه نمود .
روند پرستاري : ئفلسفه جاري و تعريف پرستاري نشانه روند كلي نگر در پرستاري است – بررسي كلي مشخص در تمام ابعاد سلامت بيماري و در تعامل با خانوداده و جامعه
آشنايي با مقاطع مختلف آموزش پرستاري و ساير افراد در رابطه با امور پرستاري
برنامه هاي آموزشي از درجه ليسانس در پرستاري تا دكترا مي باشد .
برنامه هاي آموزشي ليسانس (BSN) پايه آموزش عموعي با تاكيد بر پرستاري در سح بالا مي باشد . دانشجويان دانش تئوري و عملي در رابطه با پرستاري و ديگر علوم را كسب مي كنند و در زمان فارغ التحصيلي مي توانند از افراد و گروه ها مراقبت نموده . با افراد ديگر تيم مراقبتي كار كرده و در مورد مسائل مربوطه به پرستاري به تحقيق و پژوهش بپردازند(مقطع آموزشي : پرستاري عمومي ).
مقطع آموزشي : پرستار متخصص ( درجه فوق ليسانس)← آموزش پرستاري را در سطح عالي تر وبا كيفيت بالاتر از طريق پژوهش و تحقيق به مدت دو سال طي نمايند. در اين مقطع دانشجويان مي توانند در گرايش هاي پرستاري داخلي و جراحي ، پرستاري كودكان ، پرستاري بهداشت رواني ، بهداشت جامعه و مديريت تحصيل كنند . درجه فوق ليسانس ، پرستاري را براي كار در مراكز آموزشي ، پست هاي مديريتي آماده مي سازد .
مقطع آموزشي دكترا : ← پرستاران با درجه دكترا در رفع نيازمندي ها جهت پيشرفت دانشگاه ها و انجام پژوهش و تحقيق در رابطه با تئوري و عمل آماده مي گردنند .
آشنايي با بهداشت و بهداشت جامعه
بهداشت :
علم سلامتي و شامل همه عواملي است كه در ايجاد زندگي سالم سهمي برعهده دارند
بهداشت :
تامين رفاه كامل جسمي ، رواني اجتماعي كه معناي آن تنها به نبودن بيماري و نقص عضو محدود نشده ، بلكه شامل سه محور جسم ، روان و جامعه مي شود و لذا هرگونه نقص و آسيبي كه به هر يك از محور هاي سه گانه وارد شود ، تعادل فرد را برهم زند و منجر به نبود سلامت مي شود .
بهداشت جامعه community health علم و هنر ارائه مراقبت بهداشتي در تمام ابعاد زندگي ، شامل ارتاء بهداشت و اراده خدمات بهداشتي و پيشگيري از بيماري
اهداف بهداشت جامعه
1. افزايش اميد به زندگي
2. كاهش ميزان مرگ و مير بخصوص در كودكان زير يكسال و مادران باردار
3. كاهش ميزان ناخوشي
4. افزايش احساس خوب بودن از نظر فيزيكي ، رواني و اجتماعي
5. اقزايش تطابق شخصي با محيط
6. ارائه مراقبت بهداشتي جهت ارتقاء كيفيت زندگي
ويژگي هاي بهداشت جامعه
1. وضعيت status شامل شاخص هاي حياطي ( تعداد مرگ و مير كودكان و . . . )
2. ساختارهايstratus شامل امكانات بهداشتي مثل بيمارستان ها ، مراكز بهداشتي و در ماني، خدمات بهداشتی مدارس ، بهداشت حرفه ای و . . .
3. فرآیند process: ارتباط موثر، مدیریت ارتباط با جامعه و . . . می باشد.
پرستاری بهداشت جامعه community health nursing
ترکیبی از علم بهداشت عمومی و علم پرستاری است که سطح سلامکت را ارتقاء داده و باعث ایجاد انگیزه رد مردم جهت حفظ و یافتن سطح بالایی از رفاه می گردد . پرستار بهداشت جامعه بر کل جامعه تمر کز دارد و خدمات خود را ارائه می دهد .
ابعاد پرستاری بهداشت جامعه
· مراقبت از افراد ، خانواده ها ، گروه ها ، جوامع و کمک به مدد جویان جهت مراقبت از خود
· حفظ و ارتقاء سطح سلامت
· بررسی وضعیت بهداشت جامعه
نقش های پرستاری بهداشت جامعه :
آموزشی ، محافظتی ،حمایتی ، مشاوره ای ، مدیریتی و . ..
مددجویان دریافت کننده خدمات پرستاری بهداشت جامعه :
1. فرد : ارائه خدمات به فرد به صورت رو در رو انجام می گیرد .
2. خانواده : واحد اصلی جهت ارائه خدمات بهداشت جامعه ، خانواده های اسیب پذیر بیشترین مدد جویان پرستاری بهداشت جامعه هستند . مانند خانواده های تک سرپرست و . . .
3. گروه یا (جامعه): پرستاران در جامعه مسئولبرنامه ریزی ، سازمان دهی و اجرای برنامه های توسعه سلامتی جهت کلیه گروه های سنی و مشکلات بهداشت جامعه می باشند .
مددجویان (جمعیت) آسیب پذیر
پرستاری بهداشت جامعه با بررسی دوره ای شاخص های بهداشتی جامعه ، آمار حیاتی و اپید میولوژی می تواند جمعیت های آسیب پذیر را به خوبی شناسایی نماید .
در شرایط متفاوت گروه های خاصی جزء جمعیت آسیب پذیر قرار می گیرند . اما در برنامه های بهداشتی این جمعیت غالباً بر اساس خصوصیات جمعیتی تعیین می گردد . این خصوصیات عبارتند از : توزیع سنی ، جنسی ، مکانی (شهری ، روستایی و منطقه ای ) ، وضعیت اقتصادی فرهنگی و . . . از بین این خصوصیات آنچه بیش از سایر موارد استفاده می شود ، سن و جنس افراد است . بنابر این اسیب پذیر ترین افراد جامعه :
کودکان ، زنان و افراد سالخورده می باشند .
آشنایی با نحوه پیشگیری از بیماری ها
پرستارا بر ارتقاء سلامتی ، خوبی و شادابی ، راهبرد های پیشرونده و فعالیت های پیشگیری از بیماری ها به عنوان اشکالی مهم از مراقبت بهداشت تاکید دارند ، زیرا حفظ و ارتقاء سلامتی به مددجو کمک می کنند تا سطح سلامت فعلی خود را حفظ و ارتقاء دهد . داشتن تحصیلات به مردم می آموزد که چطور به شیوه های بهداشتی از خود مراقبت نمایند . این شیوه ها حاوی نکاتی مانند آگاهی جسمی ، مدیریت تنش و مسیولیت شخصی است .
سطوح مراقبت پیشگیری کننده
سه سطح مراقبت پیشگیری کننده عبارتند از : اولیه ، ثانویه و ثالثیه
مراقبت های پیشگیری سطح اول (اولیه )
در راستای ارتقاء سلامتی و حفاظت خاص در مقابل بیماری جهت می یابد . فعالیت ها در این سطح افراد یا گروه ها متمرکز می گردد . به طور مثال : ایمنی سازی ، برنامه ریزی خدمات خانواده ، آموزش نحوه خود اموزی پستان ، اطلاع رسنای در مورد کنترل سموم و آموزش در مورد پیشگیری از حوادث .
مراقبت پیشگیری کننده سطح دوم (ثانویه )
روی تشخیص به موقع بیماری ، مداخله سریع و حفظ سلامتی برای بیمارانی که مشکلات بهداشتی و سلامتی را تجربه می کنند ، متمرکز می شود . به طور مثال : انجام عملیات پرستاری بطور مستقیم ( مراقبت از زخم ، دادن داروها ، انجام ورزش های دست و پا )، بررسی کودکان از نظر رشد و تکامل طبیعی ، تشویق افراد به دریافت منظم خدمات پزشکی و غربالگری دندانی و ارائه مراقبت از آن .
مراقبت پیشگیری کنده سطح سوم (ثالثیه )
بعد از ابلا به یک بیماری و تشخیص و درمان ان برای کمک به ناتوانی بیماری و برگرداندن آن به حداکثر سطح عمکلکرد آغاز می گردد . فعالیت های پرستاری در این سطح شامل آموزش یک مددجو دیابتی در رابطه با چگونگی شناخت و پیشگیری از عئارض یا ارجاع دادن یک خانم بدنبال برداشتن پستان به علت سرطان به یک گروه حمایتی است .
بیماری :
حالتی است که عملکرد جسمی ، عاطفی ذهنی ، اجتماعی ، رشد یا روحی شخص ، در مقایسه با تجربه شخصی او از بین رفته یا صدمه دیده است .
بیماری مزمن یا حاد :
بیماری حاد معمولاً کوتاه مدت و شدید است و علائم آن سریع ظاهر شده و اغلب طی مدت نسبتاً کوتاهی از بین می رود . یک بیماری حاد ممکن است بر عملکرد بدن تاثیر داشته باشد .
بیماری مزمن معمولاً بیشتر از 6 ماه طول می کشد و برعملکرد فرد تاثیر می گذارد . شخصی که بیماری مزمن دارد مانند فردی ناتوان است . بنابراین کمک به مددجویان در بیماری و ناتوانی خود و کاهش علائم بیماری و بهبود تحمل علائم آن ، همچنین ارتقاء سلامتی و بهبود کیفیت زندگی اهداف پرستار ی می باشد .
رفتار بیمار گونه :
مردمی که بیمارند به طور کلی طوری عمل می کنند که جامعه شناسان پزشکی آنرا رفتار بیمار گونه می گویند . شامل این است که مردم چطور بر بدن خود نظارت دارند و چگونه علائم خود را تفسیر و تعریف و پیگیری می کنند و از سیستم مراقبت بهداشتی استفاده می نمایند.
آشنایی با بیماری های واگیر و غیر واگیر
بیماری هرگز عامل جداسازی در زندگی نیست ، در ایجاد بیماری های غیر واگیر عوامل ژنتیکی و فیزیولوژی ، سن ، محیط فیزیکی و سبک زندگی دخالت دارند . به هنگام مبتلا شده به یک بیماری غیر واگیر (از جمله دیابت ملیتوس ، بیماری قلبی وکلیوی ، انواع سرطان ها ، تالاسمی و . . . ) عملکرد اعمال حیاتی بدن مختل می گردد .
مقدمات لازم قبل تاز ابتلا به بیماری غیر واگیر : در این مرحله آموزش بهداشت با تأکید بر تغییر شیوه زندگی بسیار موثر است .
اقدامات لازم بعد از بروز بیماری غیر واگیر دار : تشخیص زود هنگام و درمان مناسب جهت جلوگیری از بیماری و پیشرفت ناتوانی است .
بیماری واگیر دار :
ناشی از یک عامل بیماریزا است که در نتیجه انتقال آن عامل از شخص یا حیوان آلوده ، یا از مخزن به میزبان حساس به طور مستقیم یا غیرمستقیم از طریق میزبان واسط، حیوان ناقل یا محیط غیر زنده ایجاد می شود .
انواع عامل بیماری زا عبارتند از :
ویروس ها ، باکتری ها ، قلارچ ها ، تینوس ریکتزیاها ( حد واسط باکتری و ویرس ها ) ، پروتوزوئر ها ( تک یاخته هایی از جنس حیوانی ، متازوئد ها (چند یاخته ای ها مثل انگل های روده ای ) .
اصول پیشگیری از بیماری های واگیردار: ایمن سازی ، قرنطینه ( موثر ترین روش در جلو گیری از وقوع بیماری های قابل انتقال در اکثر کشور های دنیا است) ، روش های کنترل محیطی ، کنترل حاملین انسانی ، ایزوله کردن بیمار، آموزش بهداشت ( بهترین موثر ترین روش و هسته مرکزی کلیه خدمات بهداشتی ).
آشنایی کلی با نحوه مراقبت های پرستاری از بیماری
سیستم مراقبت بهداشتی ، شش سطح مراقبت را تعیین می کند . سطوح مراقبت مانند سطوح پیشگیری نیست . سطوح پیشگیری به امور مربوط به بهداشت می پردازد و از پرداختن به بیماری اجتناب می کنند( ارتقاء سلامتی و پیش گیری از بیماری ) . درمان بیماری ( مرحله دوم پیشگیری ) و ازبین بردن عوارض ( ذمرحله سوم پیشگیری) از جمله این سطوح هستند . پریستاران و سایر مسیولان در هر سطح ممکن است تمام سطوح پیش گیری را ارائه دهند . برای مثال پرستاری که در حال مراقبت از مدد جوی بعد از عمل جراحی قلب باز می باشد لازم است اطلاعات ضروری را برای ارتقاء سلامتی مددجو در مورد رژیم غذایی و ورزش به خانواده اش بدهد .
مراقبت بهداشت اولیه
در این سطح ارتقاء سلامتی مسئله اصلی است ، افراد از طریب بهداشت فردی ، تغذیه خوب ، محیط زندگی تمیز ، ورزش منظم ، استراحت و نگرش بهداشتی و مثبت خود را سالم نگه داشته و از طریق کاهش ابتلا به بیماری ها و به حداقل رساندن عوارض نیاز به منابع مراقبت ببهداشتی گرانتر را کاهش می دهند .
مراقبت پیشگیری بیشتتر آشنایی با بیماری است و به کاهش و کنترل عوامل خطر سازی توسط اقد اماتی مانند : ایمن سازی و برنامه های بهداشت حرفه ای توجه دارد . ارتقاء سلامت جامعه و پیش گیری از بیماری نیاز به آموزش و مشارکت مردم دارد . مکان های که پرستاران این دو سطح مراقبت را ارائه می دهند عبارتند از :
مدارس:
اقدامات خاص پرستاری در مدارس عبارتند از : آموزش بهداشت ، تهیه برنامه ای برای والدین ، مشاوره ، کنترل بیماری های واگیر ارزیابی جسمی ، غربالگری ، مداخله در موارد بحرانی ، ایمنی محیطی ، برنامه ریزی برای تغذیه و مراقبت فوری
محیط های بهداشت حرفه ای :
پرستاران بهداشت حرفه ای ، نظارت محیطی( تجهیزات پر خطر ، انواع صدماتی که در محل کار اتفاق می افتند ،تنش های بالقوه ) را انجام داده و مراقبت پرستاری ( بررسی فیزیکی ،غربالگری ، تشخیص ، آموزش بهداشت ، کنترل بیماری های واگیر دا ، کشاوره ، مدیریت و تحقیق ) را هدایت کمی کند . یکی از وظایف پرستار فقط کارکردن برای بهبود شرایط محل کار نیست ، بلکه کمک به کارگرانی است که صدمه دیده اند .
1. مطب های پزشکی
2. درمانگاه ها
3. مراکز پرستاری
4. موسسات داوطلب
5. جامعه
مراقبت مرحله دوم و سوم :
بخش های مراقبت فوری بیمارستان ، مراکز مراقبت های فوری و واحد های داخلی و جراحی مکان هایی هستند که مراقبت مراحل دوم و سوم ( مراقبت های حاد ) ارائه می شود .
پرستاری که در بیمارستان کار می کند فرصت لازم برای کار در بخش های و نقش های گوناگون را دارد . {مراقبت ویژه (ICU,CCU ) ، مراقبت تحت حاد (به طور مثال بیمار بعد از سکته مغزی ، ضربه و نارسایی تنفسی به اقدامات پرستاری با مهارت و تهسیلات نوتوانی نیازمند است ) ، تحصیلات روانپزشکی و . . . }
همان طور که عمق اطلاعات پرستاری ، افزایش می یابد ، بسیاری از پرستاران در قسمتی از کار متخصص می شوند . فرصت های دیگری که پرستاران در بیمارستان دارند شامل مربی پرستاران ، مدیر پرستاری ، متخصص پرستاری درمانگاه ، هماهنگ کنن ده کنترل عفونت
مراقبت بعد از بازگشت سلامتی ( RESTORACTIVE)
تعدادی از بیماران نیازمند سطوحجی از مراقبت بعد از بازگشت سلامتی هستند . (هدف ارتقاء استقلال مراقبت از خود) . مکان های ارائه این نوع مراقبت عبارتند از : موسسات مراقبت بهداشت در منزل ، مراکز نوتوانی ، تسهیلات پرستاری ماحرانه یا یک مراقبت واسطه ای ( inter mediate)
مراقبت های دایم (continuing care)
مجموعه ای از خدمات اجتماعی ، شخصی و بهداشتی را به مدت طولانی را برای افراد ناتوان فراهم نموده که هرگز عملکرد مستقل نداشته اند و از یک مرحله نهایی بیماری رنج می برند . مراقبت مداوم ممکن است درون محیط ( پرستاری در منزل ، خانه های گروهی و اجتماعات بازنشستگی ) ، جامعه ( مراقبت روزانه بزرگسالان ، مراکز بزرگتر یا در خانه می باشد .
آشنایی با شناخت بیمار و خانواده بیمار :
فرد در سلامتی و بیناری علاوه بر حیطه های دیگر زندگی افراد، واکنش های رفتاری را از خانواده یاد می گیرد . بنابر این هر بیماری نسبت به بیماری واکنش منحصر به فرد نشان می دهد . و به این ترتیب مداخلات پرستاری باید فردی انجام شود . بیمار و خانواده به غیر از تغییرات در نقش، تصویر ذهنی از خود ، مفهوم از خود و پویایی های خانواده باید به طور مشترک تغییرات عاطفی و رفتاری را هم تجربه کنند . چنانچه در یک یا چندد نفر از اعضای خانواده بیماری رخ دهد ، تمام اعضای خانواده بعنوان جزئی از بیماری قرار می گیرند . یک ارتباط قوی بین خانواده و وضعیت سلامت اعضاء آن وجود دارد. بنابراین نقش خانواده در کلیه سطوح مراقبت پرستاری ضروری است ، به سطح سلامت خانواده و خر یک از اعضاء آن می تواند به طور آشکار از طریق بهبود فعالیت های بهداشتی انجام شود .
آشنايي با وظايف پرستار در مورد دارو وو مصرف آن ، سفارش و درخواست دارو و نگهداري و توزيع آن
دارو عبارت است از ماده اي كه به منظور تشخيص ، درمان ، بهبودي ، تسكين يا پيشگيري از بروز اختلال در سلامتي مورد استفاده قرار مي گيرد . در هر يك از مراكزي كه مددجو خدمات بهداشتي ، درماني در يافت مي كند مانند بيمارستان ، درمانگاه يا مكنزل ، پرستار ارائه خدمات اوليه و نيز سيستم هاي مراقبت در منزل ، بيمار دارو هايش را خود دريافت مي كند و پرستار مسئول ارزيابي اثرات درماني دارو ، آموزسش در مورد درمان دارويي و عوارض جانبي آن به بيمار و خانواده او و كسب اطمينان از پذيرش درمان و اجراي اقدامات درماني توسط بيمار مي باشد . در شرايط حاد مراقبتي (بيمارستان ) ، پرستار زمان زيلدي را صرف اجراي دستورات اجرايي مددجو مي كند . وي همچنين بايد اطمينان يابد كه بيمار پس از بازگشت به جامعه آمادگي كافي براي ادامه اجراي دستورات دارويي و درماني را دارد ، زيرا مددجو بايد در خانه ، دستورات درماني را اجرا كند . چنانچه مددجو شخصاً قادر به استفاده از دارو ها و ادامه دستورات درماني نباشد ، اعضاي خانواده يا مراقبين بهداشت در منزل اين مسئوليت را به عهده خواهند گرفت .
دارو ها از طريق گوناگوني مصرف مي شوند . جذب دارو ها از راههاي مصرفي مختلف ، متفاوت است . وقتي دارويي روي پوست قرار مي گيرد به آهستگي جذب مي شود ولي دارو هايي كه از طريق مخاط و يا از طريق تنفس مصرف مي شوند ، به علت وجود عروق خوني فراوان در نسوج سريع تر جذب مي شوند . دارو هاي خوراكي چون بايد از دستگاه گوارش كه مسير طولاني تري است عبور نمايد . جذب كندتري دارند . كوتاه ترين زمان جذب داروها مربوط به روش تزريق وريدي است . زيرا در اين روش دارو به سرعت وارد جريان خون مي شود .
پزشك يا پرستار حرفه اي ، دستور دهنده دارو براي مددجو مي باشد . دستور دهنده دستورات خود را در پرونده يا كتاب دستورات ، روي برگه قانوني تجويز يا از طريق كامپيوتر مي نويسد . گاهي اوقات ممكن است دستور دهنده از طريق تلفن يا شفاهي به پرستار بدهد . اين روش را دستور شفاهي گويند . چنين دستوري بايد بلافاصله وارد پرونده بيمار شده ، پرستار امضا كند و ساعت دستور نيز قيد شود و نام دشتور دهنده دارو را نيز بنويسيد .. سپس دستور دهنده دارو، دستور را امضا كند . در بسياري از موسسات در عرض 24 ساعت بعد از زمان دستور بايد دستور امضا شود . هيچ دارويي نبايد بدون دستور داده شود .. در صورت امكان استفاده از تكنولوژي ، پزشك مي تواند دستور را به واحد مربوطه فكس نمايد . براي نوشتن دستورات اختصارات مشتركي وجود دارد . اختصارات شامل تكرار مقادير يا زمان ها ، روش تجويز و اطلاعات خاص دادن دارو مي باشد . سيستم نگهداري و توزيع داروها متفاوت است و پرستار موظف به توزيع دارو در بين بيماران است . مراكزي كه خدمات پرستاري ارائه مي دهند ، محل هاي خاصي براي ذخيره و توزيع داروها دارند . اتاق هاي ويژه درمان ، كارت هاي دارويي در محل هاي در بسته قابل حمل ، كابينت هاي كامپيوتري دارو و محل نگهداري داروهاي هر بيمار در نزديكي اتاق خودش ، برخي از تهسيلاتي هستند كه كار مي روند. در پرستاران بايست زماني كه در محل نگهداري دارو حضور ندارند از قفل بودن درب اتاق نگهداري دارو مطمئن باشند .
در روش دوز واحدي از كارتهاي موجود در يك كشو كه دارو هاي 24 ساعته مددجو روي انها نوشته شده . استفاده مي شود . بيمار دارو هاي دستور داده شده را بر طبق كارت و راس ساعت دريافت مي كند . هر قرص يا كپسول در كاغذ آلومنيوم يا ظرف كاغذي پيچيده شده است . هر روز در وقت معين داروساز كشوها را با داروهاي تازه پر ميكند . روش دوز واحدي به منظور كاهش تعداد خطاهاي دارويي و و رعايت مراحل در توزيع داروها طراحي شده است . از آنجا كه پرستار بيشترين وقت را با بيمار مي گذراند ، بهترين فرد براي تجويز دارو به مدد جو است .
آشنايي با وظايف پرستار در زمينه درمان غذايي بيمار
فلورانس نايتينگل اهميت تغذيه را درك كرده و به نقش علمي و هنري پرستار در غذا دادن در اواسط سالهاي 1800 تأكيد كرد . از اين زمان به نقش پرستار در تغذيه و رژيم درماني تغيير نمود . در حال حاضر تغذيه درمان طبي (MNT=medical nutrition therapy) به عنوان يك روش خاص درمان بيماري براي مددجويان در معرض خطر سوء تغذيه شناسايي شده است . در بعضي از بيماري ها از قبيل ديابت مليتوس نوع I يا هايپرتانسيون خفيف ممكن است رژيم درمان اصلي بيمار باشد . پرستار در موقعيت كليدي براي آموزش به مددجويان در مورد عادت تغذيه اي خوب مي باشد تركيب دانش تغذيه با شيوه زندگي از ايجاد بسياري از بيماري ها پيشگيري مي كند . محيط هاي سرپايي و جامعه محور ممكن است مكان مطلوب براي بررسي پرستاري در مورد فعاليت ها و وضعيت تغذيه باشند . شناسايي زود رس مشكلات واقعي يا احتمالي بهترين راه براي اجتناب از مشكلات تغذيه اي مثل چاقي ممكن است در برنامه ريزي فهرست غذا و شيوه هاي پيروي آن نياز به كمك داشته باشند .
نقش پرستار به عنوان معلم اغلب شامل آموزش به خانواده ها و افراهم كردن اطلاعاتي در مورد منابع اجتماعي مي باشد . وسيله اي مثل شماره تلفن ، براي تماس با متخصص تغذيه يا پرستار براي سوالات پيگيري ، هميشه بايد بخشي از مشاوره باشد .
نتيجه گيري:
دريافت مقادير كافي غذا جهت رسيدن به سلامتي ايده آل ضروري است ، مصرف مواد غذايي متنوع و پيروي از عادت خوب تغذيه در طول زندگي ، منجر به سلامت جسم و روان ، طول عمر بيشتر ، افزايش مقاومت در برابر بيماري ها ، شادابي و انرژي بيشتر ، بهبود عملكرد سيستم ايمني ، افزايش قدرت تفكر ، كارو سازش بيشتر با تنش هاي زندگي مي گردد . پرستار با تدابير زير مي تواند به بهبود تغذيه كمك كند :
1. تشويق و كمك به افراد جهت تعيين عوامل تاثير گذار در شيوه زندگي فردي و ارزش هاي مذهبي و فرهنگي موثر بر الگو ها و عادات تغذيه .
2. ارائه اطلاعات به افراد ، خانواده ها و گروه ها جهت تعيين نياز به تغييرات عادات و الگوهاي متداول غذايي .
3. آموزش تغذيه سالم ، ورزش منظم و مراقبت از دندان ها جهت بهبود وضعيت تندرستي و تغذيه .
آشنايي با مراقبت هاي پرستاري در دوران بارداري ، زايمان ، نوزادان و جراحي زنان ، كودكان بيمار
هدف اصلي پرستاري دوران بارداري آن است كه تا حد امكان اين دوران بخوبي و به سلامت طي شود و از مرگ و مير نوزاد و مادران در اثر عوارض حاملگي تا حد امكان جلوگيري گردد . تا ناراحتي هاي روحي و رواني دوران حاملگي ، زايمان و بعد از زايمان كاهش يافته و در نهايت مادر و پدر جهت تغذيه كودك با شير مادر آماده شوند . در طي فرآيند طبيعي بارداري ، تغييرات زيادي در كليه دستگاه هاي بدن زن باردار ايجاد مي گردد و همچنين تغييرات روحي مادر نسبت به خود ، جنين و همسرش نيز ايجاد مي گردد كه بايد مورد توجه كاركناه بهداشتي قرار گيرد . رعايت موارد ذيل براي مادران باردار الزامي است :
1. تغذيه مناسب
2. پرهيز از مسافرت هاي طولاني بي وقفه
3. پوشيدن لباس و كفش مناسب متناسب با فصل
4. عدم آميزش جنسي در 4 هفته آخر بارداري و همچنين عدم آميزش جنسي براي زنان در معرض خطر ( تهديد به سقط ، زايمان زوردرس )
5. پرهيز از ايستادن يا نشستن طولاني
6. انجام ورزش هاي مناسب در دوران بارداري (قدم زدن ، دوچرخه سواري ، شناي سبك)
7. وجود ساعات كوتاه استراحت در بين ساعات كاري
8. مراقبت از پستان ها
9. مراقبت از دستگاه تناسلي
10. مراقبت از كليه و مجاري ادراري
11. مراقبت از دستگاه گوارش
12. پيشگيري از انقباض عضلات پا (در اثر كم شدن جريان خون و يا كاهش كلسيم خون ) با داشتن استراحت ، بالا نگه داشتن پا و مصرف لبنيات بخصوص شير
علائم مهم و خطرناك دوران بارداري :
1. خون ريزي يا خروج مايع از واژن
2. سردرد، تارشد ناگهاني ديدو پيدايش سرگيجه
3. خيز و ورم صورت دست و پا
4. درد شكم توأم با تهوع و استفراغ يا بدون آن
5. پيدايش تب و لرز
مراقبت هاي بعد از زايمان
در اولين ويزيت بعد از زايمان كه 4-6 هفته بعد از ترخیص زائو صورت می گیرد، باید علائم حیاتی و وضع وی را یادداشت نمود. معاینه پستان، سرویکس و انجام آزمایش پاپ اسمیر نیز انجام می گیرد؛همچنین معاینه محل اسنریون اپی ریا تومی و پارگی های ترمیم شده الزامی است.
نوزادان: از تولد تا 28 روزگی
در زمان تولد باید از طریق چندین تنظیم خاص فیزیولوژیک،با زندگی خارج رحمی سازگار گردد. علا رغم آنکه سازگاری در کلیه سیستم ها رخ می دهد. مهمترین رخ داد در سیستم تنفسی و گردش خون است که موجب آغاز تنفس نوزاد و استقلال او از بند ناف می گردد. نوزاد بلافاصله بعد از تولد مورد بررسی قرار می گیرد. معیار سنجش آپگار متداولترین مقیاس کاربردی است. این مقیاس جهت بررسی نوزاد در 1 تا 5 دقیقه بعد از زایمان به کار می رود.
مشکلات شایع سلامتی:
مشکلاتی در ارتباط با مرحله تولد، عبور به سمت زندگی خارجئ رحمی، یا نقایص مادرزادی ممکن است نیاز به مداخله کارکنان مراقبت های بهداشتی داشته باشد. مشکلات تنفسی در نوزادان سندرم دیسترس تنفسی(R.D.S)، نقایص مادرزادی(مشکلات کام Celefplat، لب شکری Cleft lip) نقایص کانال عصبی(اسپایناپیفیدا) و هیدرو سفالی. صدمات زایمان موجب بروز علائم موقتی می شوند، باید به والدین نوزاد اطمینان داد که علائم از بین خواهند رفتي[ازجمله خون ریزی زیر ملتحمه، کاپوت ساکسیدانئوم(تورم موضعی پوست سر،مولدتیگ ( دراز شدگی جمجمه هنگام عبور از کانال زایمان)]. همچنین باید والدین را نسبت به زردی فیزویولژیک در چند روز اول پس از تولد آگاه نمود.
شیرخواران (infants ):
از 28 روزگی تا یگسالگی
نوپایان: یک تا سه سالگی toddlers
کودک قبل از مدرسه: از سه سالگی تا شش سالگی
کودک مدرسه ای :6 تا 12 سالگی
اساسی ترین نقش پرستار در شناسایی نیاز مراقبتی کودک، ارتقاء سطح سلامتی و پیش گیری از بیماری بوسیله آموزش اعضای خانواده است.
مشکلات شایع در دوران شیرخوارگی :
گاستروآنتریت، اختلالات پوستی از قبیل درماتیت ناشی از پوشاک، برفک( عفونت داخل دهان، ناشی از قارچ کاندیداآلبیکنس)، نارسایی رشد و نمو ftt =failure to thieve ،کولیک کودکان infants colic،سندرم مرگ ناکهانی کودک SIDS= sudden infant death syndrome،خشونت با کودک
مشکلات شایع سلامتی دوران نوپایی :
مسمویت ها، سوختگی ها، غرق شدگی، خفه شدگی، آسپیراسیون، افتادن ها، عفونت های سیستم تنفسی و گوش میانی، امکان بروز مشکلات دندانی
مشکلات سلامتی دوران قبل از مدرسه:
بیماری های مسری و عفونت های دستگاه تنفسی شایع بوده، افزایش بروز میزان تصادفات
مشکلات شایع سلامتی دوران مدرسه: حوادث، موراد اختلال عدم تمرکز ناشی از پر فعالیتی، شب ادراری(معمولاض کودک از سن 5 سالگی قادر به کنترل دفع ادرار خود در شب نمی باشد)
آشنایی با مراقبت های پرستاری بیماران روانی:
رش هدف از پرستاری روانی تشویق بیمار در برخورد بیمار با واقعیات زندگی و پذیرش هر چه زودتر انجام کار های مستقل از طرف بیمار می باشد. اهم وظایف روانپرستار در جامعه و بیمارستان عبارتند از :
1. فراهم آوردن محیط درمانی (محیطی مناسب و متوسط جهت انجام امور درمانی)
2. برقراری ارتباط مناسب درمانی با بیمار و مددجویان
3. حمایت عاطفی از بیماران
4. کمک به بیمار برای کمک به موقعیت خود
5. آموزش مهارت هایی که در زندگی روز مره مددجویان لازم است
6. آموزش به بیمار و خانواده آنها در مورد عوارض داروهای تجویز شده
7. طول مدت درمانو نیز نکات مهم مراقبتی
8. شناسایی نیاز های مددجویان دچار انزوای اجتماعی
9. ارتقاء سطح سلامت روانی افراد و تشویق خانواده برای استفاده از مراقبت های بهداشتی
10. شناسایی و کمک به افراد افراد بی سرپرست و بی خانمان
11. آموزش به بیمار و خانواده در مورد پیگیری امور درمان و مراجعه به کلنیک های روانپزشکی
12. همکاری و تشریک مساعی با سایر اعضای تیم روانپزشکی
روان درمانی
روان پرستار با برقراری نوعی از رابطه حرفه ای با بیمار وی را در جهت کاهش یا دفع و یا فائق آمدن بر افکار و احساسات آزار دهنده ای که در چگونگی فعالیت ها و اعمال فردی بویژه از لحاظ روانی مداخله سوء می نمایند کمک می کنند. برای انجام این اهداف لازم است اطلاعات در بیمار گردآوری شود. کوشش رستار باید در این زمینه باشد که تفکر مبتنی بر واقعیت را در بیمار پرورش دهد تا بیمار بیاموزد که چگونه تنیدگیها (استرس) عاطفی حاصله از موقعیت های زندگی جلوگیری نموده و آنها را کاهش دهد و یا در مقابلشان عکس العمل مناسب نشان دهد.
نقش روان پرستار در جامعه:
در سه نوع فعالیت بازگو می شود:
1. نقش روانپرستار در خانه بیمار چ
2. نقش روانپرستار به عنوان مشاور
3. نقش روانپرستار در پیشگیری و بازتوانی
آشنایی با مراقبت های پرستاری در مورد بیماری های پوستی
پوشش طبیعی بدن به پوست مربوط می شود . دستگاه پوششی بدن از پوست ،لایه زیر جلدی که مستقیماً زیر پوست است و ضمائم پوست شناخته شده که شامل : مو ،غدد ئاخل پوست و ناخن ها است. پوست شش عمل مهم انجام می دهد .
اصول مراقبت از پوست :
پوست و غشاء مخاطی سالم و بدون بریدگی به عنوان اولین صد دفاعی علیه عوامل مضر عمل می کند .
مقاومت پوست و خشاء مخاطی در برابر صدمه در بین افراد متفاوت است . عوامل موثر در مقاومت افراد شامل : سن ، مقدار بافت های زیرین و وضعیت بیماری است .
سلول های بدن که به قدر کافی هیدراته و تغذیه شده باشند در برابر صدمه مقاوم می باشند . در تغذیه بهتر سلول ، توانایی مقاومت در برابر صدمه و بیماری بهتر است .
گردش خون کافی جهت تامین زندگی سلول ها لازم است . زمانی که به هر دلیلی گردش خون سلول مختل شود تقذیه و عمل دفع سلول به قدر کافی انجام نمی گیرد .
بیماری های پوست ، اغلب بعلت ضایعات نیاز به مراقبت ویژه در بهداشت فردی و رژیم درمانی دارند. پرستارانی که مراقبت از بیماران را به عهده دارند . خیلی زود از زمینه ها گوناگون در می یابند که عادت بهداشتی در میان افراد مختلف ( به دلیل عواملی مانند فرهنگ ، طبقه اجتماعی- اقتصادی ، اعمال مراقبت سطح تکامل و سطح دانش ، وضعیت سلامتی و سلیقه شخصی) متفاوت است . تشخیص و در مان به موقع اختلالات پوستی از مقدمات مهمو پرستاری است . پرستار در معاینه پوست ( مهارت های لمس و مشاهده ) دقت کافی نسبت به تمیز بودن ، رنگ ، ترکیب ، درجه حرارت ، توگور(قابلیت ارتجاعی پوست)،رطوبت ، حس و وضعیت عروقی وجود ضایعات را مد نظر دارد . در صورتی که ضایعات تشخیص داده شد ، شكل، رنگ ، اندازه ميزان پراكندگي، طبقه بندي،محل و قوام آن را ثبت نمايد.
راهنماي كل براي بررسي و شناخت پوست :
1. انجام بررسي و شناخت با فرآيند از سر تا نوك پا
2. استفاده از منبع نور كافي ترجيحاً نور طبيعي روز
3. مقايسه قسمت هاي دو طرفه از نظر قرينه بودن
4. استفاده از اصطلاحات استاندارد جهت گزارش و ثبت يافته ها
5. استفاده از اطلاعات بدست آمده در تاريخچه پرستاري براي بررسي و شناخت مسقتيم پوست .
6. مشخص كردن هر متغيري كه علت مشكلات پوست باشد ، از جمله كاهش توانايي در مراقبت از خود، بي تحركي ، سوء تغذيه، كاهش مايعات، كاهش حس و مشكلات عروقي(تغيير در گردش خون بافتي و يا برگشت وريدي) با وجود محرك ها (ترشحات بدن، يا مواد دفعي روي پوست، ساير مواد شيميايي ووسايل ميكانيكي).
به دليل اينكه عوامل شيوه زندگي؛ تغييرات در وضعيت سلامت، بيماري اقدامات تشخيص و در مان قطعي، اثر زيان آور بر روي پوست داشته ، پرستاري نياز دارد جمعيت در معرض خطر را تعيين نموده و بررسي و شناخت صحيح و مناسبي از پوست انها به عمل آورد . در نظر گرفتن زمان مناسب جهت بررسي و شناخت بر روي پوست قرار دادن آنها در برنامه ريزي مراقبت از بيماري به همان ميزان اهميت دارد كه خوب انجام دادن اين كار .
آشنايي با مراقبت هاي بيماري در مورد بيماران گوش و حلق و بيني و چشم
مراقبت از گوش :
1. كنترل ترشحات گوش به طور مناسب
2. اجتناب كردن از ورود اشياأ نوك تيز به گوش
3. مشخص كردن موم در كانال گوش اگر سبب درد و كاهش شنوايي مي شود
4. شستوشوي كانال گوش با سرنگ آب يا وسايل مشابه و استفاده از آب گرم( 80يا90 درجه فارنهايت)بصورت مناسب
5. توضيح روش شستوشوي گوش به مراقبت دهنده ها
غير از تميز كدن گوش خارجي، نياز كمي به بهداشت معمولي گوش است. بعد شستن گوش ها بايد با حوله نرم به دقت آنها را خشك نمود تا آب و wax (ceriman) كه توسط عمل مويرگ ها خارج شده، گرفته شود. فشار دادن حوله به داخل گوش و استفاده از اپليكاتور پنبه اي ممكن است به شكل تجمع موم و بسته شدن مجاري گوش كمك كند . استفاده از سنجاق ته گرد سنجاق يا گيره كاغذ يا ناخن انگشت براي خارج كردن موم گوش در نهايت خطر ناك است و موجب صدمه يا پاره شدن پرده گوش مي شود .
اگر بيماري وسيله اي كمكي براي شنيدن استفاده مي كند، بايد باطري آن به طور مرتب كنترل شود و قطعات گوشي و قطعات آن با آب و صابون ملايم تميز شود . صداي صوت از گوشي زماني كه سمعك درست است نشان دهنده آن است كه باطرس=ي مناسب كار مي كند . اگر شنوايي كاهش يافته و يا از بين رفته و بيمار از سمعك استفاده مي كند ، پيش نهادات زير كه شامل آموزش بودن است به بهبود شنوايي كمك مي كند :
1. از مكالمه در مكان هاي شلوغ اجتناب شود .
2. محلي را كه نور زياد دارد و جايي كه آسان لب ها و دست هاي صحبت كننده ديده مي شود براي مكالمه انتخاب نمائيد .
3. دست ها را به صورت فنجان در عقب گوش به صورت فنجان در آوريد
4. از فرد بخواهيد موقع صحبت كردن به صورت شما نگاه كند .
5. از فرد بخواهيد كه صحبت ها را تكرار كند اگر براي شما واضح نبوده است .
مراقبت از بيني :
بهتر راه تميز كردن بيني، به آرامي فين كردن است و هر دو سوراخ بيني در هين فين كردن بايد باز و با بسته شدن يكي از سوراخ هاي بيني خطر فشار بر روي ترشحات شده و به داخل لوله اسپاس مي رود . شستوشوي بيني به دليل اينكه ترشح با فشار به طرف سينوس ها مي رود ممكن است خطر ناك باشد و نبايد انجام شود در صورتي كه بخش خارجي سوراخ هاي بيني توسط خشك شده گرفته باشد . با نوعي روغن معدني يا روغن دانه پنبه بايد نرم نمودو سپس خارج كرد . دستمال كاغذي يك بار مصرف براي خروج نرشحات بيني توسيه مي شود . با اپليكاتورپنبه تيز مي توان سوراخ هاي بيني را تميز كرد . اما با مواظبت زياد كه به مخاط آسيبي نرسد .اپليكاتور را نبايد هرگز در سوراخ هاي بيني فرو برد .
مراقبت از چشم :
چشم را از زاويه داخلي (از زاويه طرف بيني كه دو پلك فوقاني و تحتاني به هم متصل مي شوند ) به طرف زاويه خارجي و با استفاده از گوله پنبه و يا حوله گرم مرطوب بشوييد و يا كمپرس چشم به منظور نرم كردن ترشحات استفاده كنيد . از انتقال ...جلوگيري كنيد .زماي كه رفلكس قرنيه كاهش و يا از بين رفته (در بيماربيهوش) استفاده از اشك مصنوعي يا سرم فيزيولوزژي هر ساعت به منظور مرطوب نمودن و محافظت از خشكي چشم در چشم چكانده شود . از يك تكه گاز كوچك براي بستن استفاده كنيد .
مراقبت از چشم هاي بيماران بيهوش :
بيماران مبتلا به كاهش يا عدم رلكس قرنيه و بيماراني كه پلك هاي چشم آنها به درستي بسته نمي شود نياز به شستوشوي مكرر چشم دارند(حداقل هر 4 ساعت يكبار) اگر چشم مرطوب نگه داشته نشود،زخم قرنيه در اثر خشكي بيش از حد ايجاد شود . اقدامات پرستاري شامل : استفاده از اشك مصنوعي و يا سرم فيزيولوژي به منظور مرطوب نمودن چشم و پوشش محافظتی برای نگهداشتن چشم می باشد.
آشنایی با پرستاری فوریت های پزشکی :
تعریف فوریت ها :
مراقبت هایی که هنگام وقوع حوادث برای جلوگیری از مرگ یا کم کردن درد و رنج و یا پیشگیری از صدمات و عوارض بعدی برای مجروح یا صدمه دیده پیش از رسیدن پزشک و یا انتقال او به بیمارستان به عمل می آید .
تعریف فوریت های پرستاری : فوریت درمانی مطرح می شود که وضعیت روانی یا جسمانی فرد به طور ناگهانی آسیب دیده و نیاز مند اقدامات درمانی صحیح برای حفظ حیات بیمار می باشد .
اهداف مراقبتی :
· حفظ جان بیمار
· جلو گیری از پیشرفت ضایعه و جراحات قبل از شروع درمان اصلی(جهت بازگشت به زندگی اصلی)
خصوصیات و شرایت پرستار اورژانس :
1. حفظ آرامش
2. سرعت عمل با توجه به محدودیت زمان
3. حیات بالینی و علم
4. ایمان قوی
5. اشنای با موقعیت ها و اصول بخش
6. ارتباط صحیح
7. تشخیص مشکلات و اولویت بندی آنها
8. قابل اعتمادو همکاری مفید و موثر
9. قدرت مدیریت و رهبری افراد تشکیل دهنده تیم اوژانس: پزشک، پیراپزشکريال تکنیسین، فوریت های پزشکی