مدیریت بیکار

اتاق عمل :

اتاق عمل قسمتي از بيمارستان است كه براي انجام گرفتن در نظر گرفته شده است .اتاق عمل يكي از مهم ترين مراكز توليد در آمد بيمارستان است ، به گونه اي كه ادامه كار اتاق عمل به طور منظم مي تواند باعث حفظ بقاي اقتصادي بيمارستان شود .

هر اتاق عمل با متعلقات آن يك واحد جراحي را تشكيل مي دهد كه به 2 صورت زير وجود دارد :

1-   متمركز :نزديك بخشهاي بستري و سرپايي.

2-   غير متمركز:دور از بخشهاي بستري و سرپايي.

اهميت واحد جراحي از لحاظ مديريت :   اسلايد 3

از لحاظ بيمار :بيماران واحد جراحي نسبت به ساير بخشها آسيب پذير ترو منتقدتر هستند.

-       از لحاظ نيروي انساني : واحد جراحي به نيروي انساني متخصص و با مهارت بالا نياز دارد .

-    از لحاظ ايمني : يه خاطر وجود گازهاي بيهوشي و شيوع عفونت هاي بيمارستاني واحد جراحي در زمره ي پر خطرترين واحدهاي بيمارستاني است .

-       از لحاظ تجهيزات و ملزومات : واحد جراحي به گران قيمت ترين تجهيزات نياز دارد .

-       از لحاظ ساختمان و تاسيسات : واحد جراحي در زمره ي پر هزينه ترين واحد هاي بيمارستاني است .

سازماندهي و چارت سازماني :                

افراد تيم جراحي بر حسب نوع عملكرد خود به شرح زير تقسيم مي شوند :

-    جراح : تشخيص بيمارستاني ، انجام اقدامات درماني ، انتخاب روش مناسب جهت انجام جراحي ، انجام عملهاي جراحي ، ارائه مراقبت هاي كيفي بر بيمار

-       دستيار جراح : كنترل خونريزي ، بخيه زدن ، پانسمان زخمها

-    فرد اسكراب : كنترل بيماران از نظر داشتن مشكلات و معضلات جراحي هنگام جراحي وسايل استريل شده را در دستهاي جراح قرار مي دهد ،مرتب نمودن تجهيزات و سايل هاي عمل جراحي ، داشتن مهارت تجربه در زمينه تكنيك هاي ضد عفوني و استريل .

-    بيهوشي دهنده : هدايت و نظارت خدمات بيهوشي ، انتخاب و تجهيز داروها ي بيهوشي كننده ، مراقبت از بيماران تحت بيهوشي .

-    سركوتر: هماهنگي و انجام كليه مداخلات پرستاري در ارتباط با مراقبت و حمايت از بيماران ،ايجاد و حفظ يك محيط امن و راحت براي بيماران از طريق اصول استريليزاسيون ، كمك به اعضاي تيم جراحي در صورت نياز .

فضاي فيزيكي :         

به طور كلي ساختمان اتاق عمل بايد داراي 3 منطقه كاملاً مشخص باشد :

1-   بخش غير ممنوعه : منطقه اي كه تمام افراد اتاق عمل حق ورود به آن را دارند و شامل :

-       بخش ورودي(Entrance )

-       پذيرش

2-  بخش نيمه ممنوعه : در اين بخش افرادي مي توانند رفت و آمد كنند كه لباسهاي مخصوص اتاق عمل را پوشيده باشند اين بخش شامل :

-       اتاق پوشيدن لباس مخصوص عمل جراحي

-       اتاق آماده سازي وسايل جراحي

-       انبار و نگهداري وسايل مورد نياز اتاق عمل

-       اتاق ريكاوري

-       رختكن

3-  بخش ممنوعه :در اين منطقه اعمال جراحي انجام مي شود و ابزار و دستگاههاي مورد نياز بايد قابل دسترس و در اختيار جراح قرار گيرد شامل :

 اتاق عمل –اتاق اسكراب – اتاق عمل

اتاق بيهوشي : براي بيهوش كردن بيماران به كار مي رود محل اين اتاق الزاماً نزديك درب ورودي بخش قرار دارد ولي بايد به طور مستقيم به اتاق عمل ارتباط داشته باشد .گرفتن خط وريدي و بيهوشي ناحيه اي در اين اتاق انجام مي شود .

- اتاق اسكراب : به منظور اسكراب جراح و ضدعفوني نمودن گان ، ماسك ، كلاه ، دستكش به كار مي رود .محل آن نزديك اتاق عمل بوده و بايد به طور مستقيم با آن مربوط باشد .اتاق اسكراب بايد مجهز به دستشويي با آب گرم وسرد ،دستگاه صابون مايع و وسايلي براي برس زدن ناخن باشد .

- اتاق ريكاوري ( بهبودي بعد از عمل ) : اتاقي است كه به طور اختصاصي جهت مراقبت از بيمار بعد از عمل جراحي به كار مي رود تا در اين اتاتق بيمار از مرحله بيهوشي يا عوارض ناشي از آن بهبودي يابد .

تجهيزات :

تخت اتاق عمل : تختهاي اتاق عمل زماني كه به حالت صاف قرار دارند از 3 قسمت سرماتنه ، پا تشكيل شده اند .بر روي هر كدام از اين سه قسمت تشكهايي قرار گرفته اند كه بايد (با دوام ، اشتعال ناپذير ، مقاوم و در برابر رشد ميكرو ارگانيسم ها ، داراي قابليت پرتودهي با اشعه x  ، پوشيده شده با روكش غير آلرژيك و مقاوم در برابر وسايل سرد و گرم ) باشد تشك هاي ساخته شده از فوم 5/2 تا 5 سانتي متر ارتفاع دارند

چراغ هاي سياليتيك : در اتاقهاي عمل طبق استانداردها از تعبيه پنجره خودداري مي شود به همين دليل جهت روشنايي مناسب در هنگام عمل از چراغهاي سياليتيك استفاده مي شود كه موجب كاهش انحراف طول موج رنگها مي گردد .و مشخصات اين لامپها ي جراحي عبارتند از : حداقل بودن گرمازايي- قابليت استرييل سيستم روشنايي .

-  دستگاه ساكشن : خون و مايعات بدن ، بافتها و محلولهاي شست و شو توسط دستگاه ساكشن با فشاري كمتر از فشار هوا خارج مي شود .كه اين كار جهت ديدن بهتر محل عمل جراحي استفاده مي شود .

مانيتور علائم حياتي : به منظور مشاهده پيوسته ecc  و ذخيره آن و همچنين ثبت ضربان قلب از اين دستگاه استفاده مي شود .

- سيستم بيهوشي : اين سيستم شامل ماشين بيهوشي و سيستم تنفس بيهوشي است كه غلظت مشخصي از گازهاي هوشبري ااستنشاقي و اكسيژن را به بيمار رسانده و دي اكسيد كربن بازدي را خارج مي كند .

- دستگاه الكترو كوتر : دستگاه الكترو سر جري ، دستگاه الكتروشوك ، ست هاي جراحي ، پالس اكسي متر و ...

كميته اتاق عمل : هر بيمارستاني كه داراي بخش جراحي و اتاق عمل باشد ، كميته اي با حضور جراح ، پزشك بيهوشي و پرستنل پرستاري تشكيل دهد تا امور اتاق عمل را تحت نظر داشته باشد . اين كميته در هر زمان كه سوپر وايزر اتاق عمل تصميم بگيرد تشكيل جلسه خواهد داد .

ايمني در اتاق عمل :  

-  برق و اصول ايمني آن : به طور كلي خطرات برق در اتاق عمل از عوامل زير تشكيل شده است :

- از مشخصات فني تجهيزات پزشكي برقي در محل كار يا در اثر استفاده روي بيمار .

- دزينش و نگهداري تسهيلات و تجهيزات برقي اتاق عمل

از مصرف تجهيزات پزشكي برقي و آموزش مصرف كننده

ايمني برقي براي بيمار و كاركنان در اتاق عمل به عوامل زير بستگي دارد :

- مطابقت تجهيزات پزشكي برقي و تاسيسات برقي با استانداردهاي جاري

- آموزش مصرف كنندگان در مورد كار و مصرف اين تجهيزات بر روي بيمار

- پيگيري فني و نگهداري مجموعه تجهيزات و تاسيسات اتاق عمل

گازهاي طبي:

غلظت هاي كم گازهاي  بيهوشي خارج شده از ماشين بيهوشي و سيستم هاي تنفسي براي سلامتي كارمندان اتاق عمل مضر است آخرين دستورالعمل اداره ايمني و بهداشت حرفه اي مبني و محدوديت براي تماس طولاني مدت با مقادير كم گازهاي بيهوشي (اكسيد نيترو و هوشبري هاي هالوژن دار ) حاكي از اين است كه نشت گاز اكسيد نيترو 25 واحد در ميليون (ppm(   و گاز تبخيري 2 واحد در ميليون   ppm  بالاترين حد قابل قبول است .

براي كنترل نشت اين گازها رعايت موارد زير ضروري است :

كنترل دوره اي تجهيزات بيهوشي

- تخليه گازهاي اضافي خروجي از ماشين بيهوشي بر خارج از اتاق عمل

- توجه به تكنيك بيهوشي

- تهويه كافي اتاق عمل

عفونت در اتاق عمل :

عفونتي در طول بستري بيمار در بيمارستان ايجاد مي شود عفونت بيمارستاني ناميده مي شود كه ممكن است پس از انجام عمل جراحي در محل برش جراحي ايجاد شود . ايجاد عفونت بعد از انجام جراحي و رعايت نكردن اصول استريل ممكن است منجر به مرگ بيماران شود . بنابراين به منظور پيشگيري از عفونت و عوارض بايد اقدامات لازم جهت ايجاد و حفظ يك محيط انجام شود .

نكات و اصول ايمني :

- شستن دستها قبل از ورود به اتلاق عمل و بعد از تماس هر بيمار

- پوشاندن هر بريدگي يا خراش پوستي با پوشش مناسب جهت جلوگيري از انتشار ميكروارگانيسم ها

- پوشيدن دستكش هنگام دست زدن به خون ، ترشحات خون يا نمونه هاي بافتي .

سيستم تهويه اتاق عمل

سيستم تهويه اتاق عمل به منظور كاهش ميكروارگانيسم هاي  موجود در هوا ، هواي كثيف و آلوده اتاق عمل را به بيرون هدايت كرده و هواي تازه و تميز را جايگزين آن مي كند به اين منظور از فيلترهاي تصفيه هوا استفاده مي شود كه ميزان ذرات معلق در هوا را كه ابعادي بزرگتر از 5mm  از زير 1 تا 5 عدد در هر فوت مكعب كاهش مي دهد . اين سيستم ها قادرند تا 99%  ذرات معلق در هوا را كه غالباً همراه با باكتريها و ويروسها هستند تصفيه نمايند .

مشكلات و راه حل

منابع :

 پرستاري در اتاق عمل ، مژگان لطفي ، صمد انتظار

مهارتهاي باليني كار در اتاق عمل از تئوري تا عمل ، دكتر مير نظام مير چرخچيان

اصول كار و ايمني در اتاق عمل ، دكتر بهروزي و خانم خدايار

بخش عمل هاي جراحي و زايمان ، دكتر ابراهيم صدقياني (ژرار ، ونسان )

سازمان و مديريت جامع بيمارستان ، دكتر حسين در گاهي .