مدير واحد بايد مشخص كند كه با واگذاري يك واحد يا يك بخش به بخش خصوصي، چه ميزان از مشكلات حل مي شود. پس بايد براي رسيدن به هركدام از اهداف، برآورد دقيق، واقعي و مشخصي وجود داشته باشد.

سازمانها بايد خود را به گونه اي تجهيز كنند كه بتوانند انواع اطلاعات موردنياز را منظماً جمع آوري، پردازش و تحليل كرده و آن را به سرعت دراختيار مديران و تصميم گيران قرار دهند.

توسعه اطلاعات بهداشتي درماني را مي توان با ارزيابي متناوب سيستم داده ها و اطلاعات ارتقـاي كميت و كيفيت اطلاعـــات، يكسان سازي، استاندارد نمودن اطلاعات، استفاده از سيستم طبقه بندي آماري بيماريها و اقدامات پزشكي، محقق كرد.

در نظريه هاي نوين توسعه، نيروي انساني به عنوان يكي از ابعاد مهم مطرح شده است كه سلامت اين منبع ارزشمند درگرو توسعه بخش بهداشت درمان كشور است. لذا بهبود وضعيت بيمــارستــانها يكي از اهدافي است كه در برنامه هاي توسعه بخش بهداشت و درمان از اولويت بسزايي برخوردار است. در اين راستا معاونت توسعه مديريت منابع و امور مجلس وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي كشور با هــدف بـررسي چگونگي ارتقاي كارايي، بهينه سازي مصرف و بكارگيري منابع در بيمارستانها، اولين همايش ملي مديريت منابع در بيمارستان را در دانشگاه علوم پزشكي ايران برگزار كرد.

آقاي كيوان حيدريان از دانشگاه علوم پزشكي كرمانشاه در بخش افتتاحيه اين همايش پيرامون ملاحظات ارگونوميك در بهره وري نيروي انساني سخناني ايراد كرد. وي گفت بطور كلي ارگونومي به فرايند تطبيق محيط كار و زندگي افراد مي پردازد؛ تا اينكه بتوانند به راحتي كار كنند و به اختلالات و عوارض بيماريهاي ناشي از شرايط كار مبتلا نشوند. مهمتر اينكه كارايي بالا داشته باشند. از ديدگاه ارگونومي كلان كه به جنبه هاي روانشناختي كار و سازمان پرداخته مي شود، نقش عوامل ايجــادكننـده استرسهاي رواني وعوامل كــاهش دهنـده تمركز حواس و قدرت تصميم گيري براي مشاغل حساس بسيار حائزاهميت است. بطور كلي كاربرد ارگونومي عاملي است جهت ارتقاي كيفيت زندگي كاري و بـي توجهي به آن مي تواند موجب كاهش بهره وري نيروي انساني شود.

وي افزود، نتايج تحقيق انجام شده دريك جامعه پژوهشي 86 نفره، حاكي از اين است كه عدم رعايت ملاحظات ارگونوميك در بعد ايستگــاههاي كار موجب اتلاف 12 درصد بهره وري كل نيروي انساني مي شود. كاهش بهره وري نيروي انساني به صورت روزهاي ازدست رفته (LOST WORK DAYS) و روزهــاي محدود كــاري يــا كم تــوانــي (LIMITED WORK DAYS) قابل محاسبه است. اين دو مـورد علاوه بر اين كه باعث كاهش بهره وري در بعد نيروي انساني مي شوند، باعث مي شوند تا هزينه هاي درمان - بيمه ها - هزينـه هاي ناشي از عدم حضور كاركنان آسيب ديده افزايش و هرساله مبلغ قابل توجهي به بيمارستانها خسارت وارد مي كند. لذا آگاه كردن مديران با اين ديسيپلين و روشن كردن اين موضوع كه ملاحظات ارگونوميك كالايي لوكس نيست، بلكه نياز و ضرورتي حياتي است، بايد سرلوحه امور قرار گيرد و اين باور به وجود بيايد كه هر مبلغي كه براي آن هزينه شود، مزايايي بيشتر حاصل خواهدشد. مزايايي چون حفظ سلامت كاركنان، گردش كار بهتر، پيشگيري از دوباره كاري و افزايش بهره وري.

چگونگي توزيع نيروي انساني پرستاري

آقاي دكتر محمد فرح بخش عضو كميته نيروي انساني دانشگاه شهيد بهشتي كيفيت و كميت نيروي انساني را از عوامل تاثيرگذار بر سرعت ارائه خدمات، هزينه، دقت و به عبارتي كيفيت خدمات سلامتي برشمرد و نقش گروه پرستاران را بسيار بااهميت عنوان كرد. وي گفت، استانداردهاي عديده اي درخصوص كيفيت نيروي انساني پرستاري در كشورهاي مختلف وجود دارد و براساس شاخصهايي كه عمدتاً بر تعداد تخت فعال، نوع فعاليت بخشها، ساعات مراقبت مستقيم و غيرمستقيم مبتني است. تعريفي از ميزان نيروي پرستاري ارائه شده است. بنابه دلايل عديده اي بهره گيري از اين تعداد و استانداردهاي تعريف شده در تمامي بيمارستانهاي ما مقدور نيست.

آمارها نشان مي دهندكه درحال حاضر نسبت تعداد افراد تيم پرستاري به كل كاركنان بيمارستانها به طور متوسط 36 درصد است. لذا جابه جايي نيروها از مركزي به مركز ديگر، شناسايي مراكز محروم تر و تخصيص نيروهاي جديد به آن مراكز، مبنايي براي مقايسه بودجه پرسنلي متمركز با نياز واقعي مراكز به بودجه پرسنلي و تدوين تعداد نيروي انساني پرستاري كشور به حساب مي آيد. اينها از موارد بااهميتي است كه بايد به آن پرداخته شود.

هزينه يابي برمبناي فعاليت

خانم گل نسا آقامحمدي از دانشگاه علوم پزشكي زنجان، تعيين هزينه تمام شده خدمات بهداشتي درماني را يكي از موضوعات مهمي كه همواره ذهن مديران، برنامه ريزان و سياستگذاران را به خود مشغول كرده است، دانست و گفت، درحال حاضر هزينه يابي در نظام بهداشتي كشور از بررسيهاي مقطعي و پراكنده به دست مي آيد كه باتوجه به پويابودن ماهيت هزينه، نتايج حاصله از ارزش اندكي برخوردار است. لذا طراحي سيستم اطلاعات هزينه كه قادر باشد به صورت مداوم اطلاعات مربوط به هزينه و عملكرد را دراختيار سيستم هزينه يابي قرار دهد، يك الزام است. سيستم هزينــه يابي برمبناي فعاليت به رغم نياز به جمع آوري اطلاعات تفصيلي درصورت بكارگيري فناوري رايانه اي به سادگي در سيستم هاي بهداشتي درماني قابل اجرا است. در اين سيستم سازمان به عنوان مجموعه اي از فرايندهاي درهم تنيده درنظر گرفته مي شود. كسب چنين بصيرتي مديران و برنامه ريزان را قادر مي كند تا فرايندهايي را كه از ارزش افزوده كمتري برخوردار هستند، مورد تجديدنظر قرار دهد. در كنار هم قرار دادن اطلاعات هزينه و عملكرد در روش هزينه يابي بر مبناي فعاليت موجب استفاده بهينه تر از منابع موجود در نظام بهداشتي خواهدشد.

خريدخدمت، كاهش تصدي گري دولت

آقاي دكتر غلامرضا محسني از بيمارستان امام خميني كرمانشاه، به بررسي تجربه موفقي در زمينه خريدخدمت كاهش تصدي گري دولت و افزايش رضامندي دولت در اداره مراكز آموزشي و درماني كشور پرداخت.

وي تاكيد كرد كه يكي از اصول موردنظر در برنامه سوم كوچك كردن ميزان سلطه دولت و واگذاري قسمتهايي از امورات به بخش خصوصي و واجد شرايط است. دراين راستا بررسي همه جانبه و مطالعات فراگير لازمه مديريت است. مدير واحد بايد مشخص كند كه با واگذاري يك واحد يا يك بخش به بخش خصوصي، چه ميزان از مشكلات حل مي شود. پس بايد براي رسيدن به هركدام از اهداف، برآورد دقيق، واقعي و مشخصي وجود داشته باشد.

مديريت اطلاعات در بهداشت و درمان

خانم ركسانا شريفيان از دانشگاه علوم پزشكي شيراز به اهميت اطلاعات در دنياي امروز اشاره كرد و گفت، هنگام تصميم گيري پيرامون يك مساله نه تنها بايد اطلاعات آماري و تحليلي وسيعي فراهم كرد، بلكه بايد تدابيري اتخاذ شود تا اطلاعات موردنياز فوراً و به سرعت دردسترس تصميم گيرندگان قرار گيرد. اطلاعات صحيح، جامع و به موقع خطر اتخاذ تصميمات نادرست را به حداقل مي رساند. بدين منظور سازمانها بايد خود را به گونه اي تجهيز كنند كه بتوانند انواع اطلاعات موردنياز را منظماً جمع آوري، پردازش و تحليل كرده و آن را به سرعت دراختيار مديران و افراد ذيربط قرار دهند.

وي افزود، در نظام بهداشت و درمان اطلاعات كلينيكي را مي توان از مدارك بهداشتي و درماني به دست آورد. اين مدارك بهترين ابزار ذخيره و بازيابي اطلاعات و آناليز مراقبتهاي بهداشتي و درماني و همچنين يك منبع مهم اطلاعاتي براي مديران درخصوص كنترل كيفي آمارهاي بهداشتي، درماني، تعيين سطح خدمات و مانند اينها است. گرايشات بهداشتي درماني اسناد قانوني هستند و نگهداري اين مدارك بسيار حائزاهميت است. مدارك بهداشتي درماني همه بيماران و همه موارد بيماري بايد نگهداري شود و اطلاعات بايد به صورت متمركز باشند. بدين معني كه همه اطلاعات اعم از سرپايي و بستري در يك جا متمركز شود و دسترسي به مدارك به طور 24 ساعته امكان پذير باشد.

خانم شريفيان در بخش پاياني سخنان خود گفت، تــوسعه اطلاعات بهداشتي درماني را مي توان با ارزيابي متناوب سيستم داده ها و اطلاعات، ارتقاي كميت و كيفيت اطلاعات، يكسان سازي، استانداردنمودن اطلاعات، استفاده از سيستم طبقه بندي آماري بيماريها و اقدامات پزشكي، محقق كرد.

ازطرفي مي توان نظام دقيق و صحيح ثبت و گزارش دهي اطلاعات بهداشتي درماني، چگونگي آموزش تمامي تامين كنندگان مراقبت بهداشتي و درماني درمورد اصول و نحوه مستندسازي صحيح و كامل و آشناسازي آنان با اهميت مدارك بهداشتي، درماني و استفاده از سيستم اطلاعات بيمارستاني و سيستم اطلاعات بهداشتي درماني تبيين كرد. 1